Clair obscur belicht een voorstelling op theatrale wijze

Met het clair obscur of  ‘chiaroscuro’ zoals deze term in het Italiaans wordt genoemd, wordt een voorstelling op theatrale wijze belicht. Het donker vormt de basis.

Zelfportret Rembrandt 1639

Clair obscur

Vaak bevindt de lichtbron zich in het midden van het schilderij, waarbij de lichtbron een kaars, lantaarn, vuurtje, een lichtgevende engel 🙂 of raam is. Clair obscur is de ‘uitvinding’ van de Italiaanse kunstenaar Caravaggio.

De kunstenaar Caravaggio

Ik schilder graag in mijn schilderijen met Clair bscur. Het is ook bekend bij film en fotografie waarbij de licht/donker contrasten sterker worden uitgebeeld dan ze in werkelijkheid vaak zijn. Er wordt dan weinig gebruik gemaakt van de zogenaamde middentonen.

Middentonen

De middentonen zijn de kleuren die tussen de lichtste en de donkerste kleuren in zitten.

Oefening met toon schilderen

Hier in het artikel heb ik een oefening om toon te leren zien en schilderen: ‘Doodverf schilderen als de Oude Meesters’, een oefening met toon schilderen

Caravaggio, de Emmausgangers, schilderij clair obscur

Door toepassing van één sterke lichtbron in een donkere omgeving, maakte de kunstenaar Caravaggio in zijn schilderijen het dramatische effect. Het maakt hem tot een van beroemdste kunstenaars uit de periode van de Barok. Door deze werkwijze inspireerde hij heel veel andere kunstschilders.

Nederlandse Barok schilders

En ook de Nederlandse kunstschilders uit Utrecht verdiepten zich in de stijl van Caravaggio, waaronder Gerard van Honthorst. Zij vormden weer belangrijk studiemateriaal voor andere Nederlandse barok kunstenaars. Zoals de Haarlemse Frans Hals, de Amsterdamse kunstenaar Rembrandt en de kunstenaar uit Delft Johannes Vermeer.

Leave a Reply