Portret van Ella Looise in grisaille - Schilderen bij Sterren op het Doek

Schilderen bij Sterren op het Doek, de voorpret

HomeElla AtelierSchilderen bij Sterren op het Doek, de voorpret

Voor het TV programma Sterren op het Doek ben ik gevraagd om te komen schilderen. Ze hadden mijn schilderijen via internet ontdekt. Leuk want ik ben wel weer aan een nieuwe uitdaging toe 🥳

Op mijn atelier staat mijn zelfportret in een 'grauwtje' (doodverven) geschilderd op de ezel.

Schilderen bij Sterren op het Doek

Alles moet geheim blijven en ik mag niets publiceren. Geen foto’s mag ik laten zien van de poseer opname sessie van de BN’r op de geheime locatie, geen foto’s van Eus en de filmploeg op mijn atelier.

Op mijn atelier voor de ezel waar ik normaal aan het portret voor Sterren op het Doek sta te schilderen.
foto Rick Willemsen

Om toch enige voorpret voor alle cursisten van de schilderlessen, die hun teken-, schilderlessen op de woensdag en donderdag moesten missen vanwege deze TV opnames. Deel ik hier mijn voorpret 🤣

Voor het portret het doek prepareren

Spielatten in elkaar zetten

Meestal maak ik mijn doeken zelf. Ik koop een medium linnen en koop vurenhouten spielatten bij Han Prins of Gerstaecker. Het gemakkelijkste is om standaard spielatten te gebruiken, de gaten in de hoeken maken het mogelijk om het doek na te spannen doormiddel van spietjes, als het doek wat slap hangt.

Ik zet de spielatten eerst provisorisch in elkaar met de hand en sla ze zo haaks mogelijk na met een houten hamer. Om te controleren of ik het raam werkelijk haaks heb, meet ik de twee diagonalen met mijn rolmaat, en als die gelijk zijn, is mijn doek haaks.

Het linnendoek knip ik op maat en span het op.

Voor het portret dat ik ga schilderen bij Sterren op het Doek gebruik ik een linnen doek. Ik leg mijn doek op de grond met het raamwerk erop en knip een stuk af met extra ‘overlap’.
Aan de achterkant van het raam zet ik het doek met een nietje eerst in het midden van de langste zijde vast. En zet aan beide hoeken een tijdelijk nietje (het moet straks weer los). Ik let er op dat de lijn van het linnen gelijk loopt met de lijn van het raam.

Rembrandt spande zijn doeken op met touwtjes

Vervolgens span ik het doek en trek net hard genoeg om te spannen, het moet niet extreem strak zitten. Ik zorg ervoor dat de lijn van het ene nietje, van de ene lange zijde naar de andere lange zijde, gelijk verloopt met de lijnen van de zijden van het raam. Op alle hoeken zet ik de tijdelijke nietjes. Nu kan ik het doek, telkens een kwartslag draaiend, vastmaken. Wanneer ik bij de hoek kom, haal ik de provisorische nietjes eruit en vouw het doek naar de achterkant van het raam om het vast te maken. Daarna bereid ik de huidenlijm.

De huidenlijm bereiden voor op het linnen doek

Huidenlijm voor het portret dat ik ga schilderen bij Sterren op het Doek
Huidenlijm maken

De ondergrond werkt in de dikste olieverflaag door.

Voor een goede hechting van de ondergrond en de verflagen aan het linnen wordt een gesso aangebracht. Deze grondlaag beschermt het linnen ook tegen de inwerking van olie uit de verflagen, die het linnen bros maakt. Maar eerst smeer ik het linnen met twee lijmlagen in voordat ik de gesso aanbreng.

Hiervoor gebruikten de Oude Meesters warme dierenlijm. Deze lijm is gemaakt van dierlijk afval en wordt afhankelijk van herkomst ook wel huidenlijm of beenderlijm genoemd. Andere namen voor deze lijm, zoals konijnenlijm of hazenlijm, verwijzen naar het dier waarvan de grondstof afkomstig is.

Het recept voor de huidenlijm uit het boek van Max Doerner

Ik gebruik, sinds ik van de kunstacademie kwam, altijd het recept voor de huidenlijm uit het schildertechniek boek van Max Doerner.

70 gram huidenlijm wordt met 1 liter water vermengd. De droge lijm ’s nachts laten opzwellen. De lijm moet goed gezwollen zijn, liefst 24 uur, niet- gezwollen lijm zakt naar de bodem van de pan en brandt aan. Daarna het lijmwater tot 60 -70 graden verwarmen, zodat de lijm ‘smelt’, maar niet kookt. Door koken vermindert de kleefkracht. Een liter water bestrijkt ca 8 m2 .
Het doek wordt met een dun gestreken laag voor gelijmd. Deze laag mag niet zo dik zijn dat het doek door en door nat is, anders is de lijmlaag na droging bros en kan gemakkelijk gaan scheuren. Breng de lijm slechts met de punt van een goed uitgeknepen kwast aan.

Het doek spant zich heel strak en na droging verslapt het enigszins. 

Gesso

Na het drogen van de huidenlijm, smeer ik de grondlaag met witte Gesso van Talens in een aantal dunne lagen op.

Imprimatura

Op de grondlaag schilder ik net als de Oude Meesters een isolatielaag van olieverf om de grondlaag minder zuigend te maken. De kleur van deze laag was meestal huidskleur, geel-bruin of grijs of wit. In plaats van een witte grond kan ook een gekleurde grond opgebracht worden. Hiervoor gebruikten de Oude Meesters vooral rode of gele oker. Een belangrijk voordeel van een gekleurde grond is dat je eenvoudig kan corrigeren. Bovendien oogt het uiteindelijke uiterlijk van het schilderij dankzij de gekleurde grond als een tonale eenheid (rood leidt tot een warme toon en grijs tot een koele). 

Ik gebruik voor het portret een Imprimatura, maar in welke kleur……dat is dus nog geheim ☺️

Wordt vervolgd

Volgende week 9 juli is de uitslag op een jawel geheime locatie, en in oktober komt de TV uitzending. Volgens het laatste bericht is de uitzending gepland voor 28 november.


🤣

Leave a Reply